Gabriel Maciejewski i Rafał Czerniak rozmawiają o Szymonie Starowolskim: Okraina Królestwa Polskiego

Gabriel Maciejewski i Rafał Czerniak rozmawiają o Szymonie Starowolskim, jednym z autorów tekstów zamieszczonym w książce: „Okraina Królestwa Polskiego. Krach koncepcji Międzymorza. Szymon Starowolski, Stanisław Koniecpolski,Guillaume le Vasseur de Beauplan, Pierre Chevalier”. W kolejnych nagraniach z tego cyklu zostaną omówieni pozostali autorzy tej książki czyli: Stanisław Koniecpolski,Guillaume le Vasseur de Beauplan, Pierre Chevalier. Rozmowa Gabriela Maciejewskiego i Rafała Czerniaka o książce: Okraina Królestwa Polskiego. Krach koncepcji Międzymorza. – tutaj: część 1 rozmowy – https://youtu.be/bUWTYi7vy3w część 2 rozmowy – https://youtu.be/MI-oTySFGHo Starowolski (Starovolscius) Szymon (ok. 1588–1656), pisarz, polihistor, kanonik krakowski. był erudytą, obdarzonym łatwością pisania, pozostawił prawie 70 dzieł o łącznej objętości ok. 10 tys. stron; zapewniły mu one u potomnych miano polihistora. Tworzył po polsku i łacinie, publikował zarówno w typografiach polskich, jak i niemieckich, niderlandzkich, włoskich oraz austriackich. Na jego pisarstwo naukowe składają się przede wszystkim traktaty z dziedziny historii, ale także prawa, polityki, geografii, sztuki wojskowej, ekonomii i muzyki. Znaczną część jego dorobku stanowią mniej lub bardziej udane kompilacje literatury polskiej i obcojęzycznej, z którą był doskonale obeznany. Działalność publicystyczną poświęcał często obronie dobrego imienia Rzpltej. Czynił tak zarówno w pracach biograficznych, jak i w Polonii, a przede wszystkim w Declamatio contra obtrectatores Poloniae (Cracoviae 1631), stanowiącej odpowiedź na pamflet T. Lansiusa („Consultatio de principatu inter provincias Europae”, 1613), zarzucający Polakom anarchię, rozwiązłość, dzikość i tchórzostwo. Aczkolwiek w innych pracach chętnie występował przeciw «kacerzom», w tym przypadku chwalił polską tolerancję: «Heretykom pozwalamy na wolność sumienia, ponieważ nie można sumienia przymuszać, a światło wiary przychodzi z niebios». Anonimowo ogłosił jednak potępiające tolerancję Braterskie napomnienie ad dissidentes in religione (Neapol [1644]), które wywołało, również anonimową, replikę Samuela Przypkowskiego („Braterska deklaracja na niebraterskie napomnienie”) oraz duplikę S-ego Prawdziwe objaśnienie braterskiego napomnienia… [1646]. Często zajmował się S. sprawą reformy państwa. Dużą poczytnością cieszyły się utwory S-ego mówiące o niebezpieczeństwie tureckim: przekład „Wielkiego Turka listów” (Kr. 1618, łacińskiej książki Z. Laudinusa z r. 1512), Pobudka abo rada na zniesienie Tatarów Perekopskich (Kr. 1618), Dyskurs o wojnie tureckiej [1633], Wyprawa i wyjazd […] sułtana Amurata… (1634), Ad Principes Christianos de pace inter se componenda belloque. Turcis inferendo [1645?] oraz Dwór cesarza tureckiego… (Kr. 1646), wielokrotnie wznawiany i tłumaczony aż do r. 1883. Interesował się S. zagadnieniami prawnymi. Znaczną część twórczości S-ego stanowią panegiryki. Prace S-ego cieszyły się w XVII i XVIII w. znaczną popularnością. Scenę rozmowy S-ego z królem Karolem Gustawem przedstawił Jan Matejko na obrazie „Karol Gustaw i Starowolski przy grobie Władysława Łokietka” (1857, obecnie w Lwow. Galerii Obrazów). Skrót biogramu – na podstawie: http://www.ipsb.nina.gov.pl/a/biograf…

3 komentarze

  1. Arystoteles

    Czytałem Starowolskiego relacje z dworu cesarza Tureckiego. Mnóstwo ciekawych szczegółowych faktów .Przykładowo roczny przychód z podatków Sułtana z samego Stambułu to 6000 000 ówczesnych złotych polskich ( koszt całkowity wojny z Turcją w 1621r.). W Stambule było wedle Starowolskiego 2 kościoły Rzymskokatolickie i 38 Synagog. Wgniata w fotel.

  2. Uwaga do Kruka.
    Ten dźwięk przestrzenny to strzał w dziesiątkę. Bardzo dobrze się słucha, jakby człowiek był tam na miejscu w trakcie nagrywania.

  3. O to mi chodziło, dziękuję.

Dodaj komentarz

Dane widoczne w formularzu zostaną zapisane w bazie portalu wraz z adresem IP komputera oraz podpisem przeglądarki jako pomoc przy wykrywaniu spamu. Adres e-mail nie zostanie opublikowany. Informacje o zasadach przetwarzania danych osobowych znajdą Państwo na stronie Polityka prywatności.